İlki 1957 yılında Sudan'da düzenlenen ve Mısır'ın finalde Etiyopya'yı 4-0 yenerek şampiyon olduğu Afrika Uluslar Kupası, 21 Ocak'ta ev sahiplerinden Ekvator Ginesi'nin Libya ile yapacağı maçla başlıyor. Kupa'nın ilk (1957) ve son (2010) şampiyonu olan, aynı zamanda en fazla şampiyonluğa sahip ülkesi olan Mısır ise bu organizasyonda yer almıyor.
Her iki yılda bir düzenlenen bu organizasyon, tüm Afrika kıtasının bir araya geldiği nadir etkinliklerden biri. Çoğu zaman iç savaş, politik huzursuzluk ve yoksulluk gibi sıkıntılı durumlarla gündeme gelen 'Kara Kıta' için nefes aldıkları bir festival aslında Uluslar Kupası. Her ülke taraftarının kendilerine has giyim tarzları, müzikleri, dansları ve diğer kültürel geleneklerini tüm dünyaya gösterebilmeleri için büyük bir fırsat bu kupa. Tabii Afrikalılar festival havasındayken, aynı anda Avrupa futbolu kabus dolu günler yaşayabiliyor.
Her iki yılda bir ara transfer döneminin sonuna denk gelen bu turnuva sırasında üst düzey Avrupa takımlarının çoğu isyan bayrağını çekmekte. Bu durumun nedeni ise basit: Afrika futbolunun 'kaymak tabakası' diyeceğimiz elit oyuncuların Avrupa liglerinde oynuyor olmaları ve bu oyunculardan organizasyon süresince yoksun kalan kulüp takımlarının ciddi anlamda zorluk çekmeleri. Milli maçlarda sakatlanıp sezonu kapatan futbolcular ise cabası!
Zaman zaman 15 gün oyuncusundan mahrum olacak bazı Avrupa takımlarının bu oyuncular yerine transfer bile yaptıklarını görebiliyoruz. Daha da enteresanı, kendi oyuncularının çoğunlukta olduğu milli takımların kupaya erken veda etmesi için dua eden Avrupa takımlarının olması. Hal böyleyken de birinin festivali diğerinin sıkıntısı olabiliyor.
Gelelim Afrika Uluslar Kupası'nın Afrika tarafına. Ekvator Ginesi ve Gabon ortaklığında düzenlenecek bu organizasyon aslında son yıllarda katılan takımlar anlamında en zayıf kupalardan biri konumunda. Son üç kupanın şampiyonu Mısır, son Dünya Kupası'na ev sahipliği yapan Güney Afrika Cumhuriyeti, her zaman favoriler arasında gösterilen Kamerun ve Nijerya gibi ülkeler 2012'de boy gösteremeyecekler. Bu organizasyona katılamayan takımlar kendi aralarında bir turnuva düzenleseler, neredeyse aynı derecede ilgi görürler diyebiliriz.
Dört gruplu ve toplam 16 takımdan oluşan şampiyonanın bu seneki en büyük favorileri ise Fildişi Sahili ve Gana takımları. 2006'da finalde Mısır'a kaybeden Fildişi Sahili ve 2010'daki finalde gene Mısır'a kaybeden Gana ekibi gruplarını lider tamamlayabilirlerse, fikstür avantajları çerçevesinde finale kadar karşılaşmayacaklar. Bu durumda da eğer beklendiği gibi olursa, 12 Şubat'taki finalde Fildişi Sahili-Gana maçını izliyor olacağımız muhtemeldir
Tabi futbolun güzelliği her zaman favorilerin kazanamıyor olması. İkincil durumda favori olarak gösterebileceğimiz takımlar ise Senegal, Mali ve Fas takımları. Ancak Fildişi Sahili ve Gana takımlarındaki kadro derinliğini (Avrupa'da üst düzey oynayan oyuncu sayısı) bu takımlarda göremiyoruz. Belki Senegal bu ikiliyi biraz zorlayabilir. Eric Gerets'in antrenörlüğünü yaptığı ve Marouane Chamakh'ın liderliğindeki Fas takımı da en büyük dördüncü aday benim gözümde.
Ev sahibi iki ülkeyi incelediğimizde ise 'ev sahibi avantajı'nın bile onlar için pek de yeterli olamayacağını söyleyebiliriz. Kupaya beşinci defa katılan ve en fazla Çeyrek Final görebilen Gabon ile ilk defa grup aşamasına çıkma şansına erişen Ekvator Ginesi kupanın sürpriz ekipleri konumundalar. Eğer bu iki ekipten taraftarlarının da desteğiyle müthiş performanslar izleyemezsek, ev sahipleri ilk turda turnuvaya veda edecek gibi görünüyor. Hep birlikte izleyip göreceğiz.
